Tema 1: Marco de referencia da orientación laboral
1.1 Sistema Nacional de
Emprego
O Sistema Nacional de
Emprego é o conxunto de estruturas, medidas e accións necesarias para promover
e desenvolver a política de emprego. O Sistema Nacional de Emprego está
integrado polo Servizo Público de Emprego Estatal e os Servizos Públicos de
Emprego das comunidades autónomas
Os órganos
do Sistema Nacional de Emprego son:
- Conferencia Sectorial
de Asuntos Laborais,
- Consello Xeral do
Sistema Nacional de Emprego
O Servicio Público de
Empleo Estatal (SEPE) é un organismo autónomo ao que se lle encomenda, a
ordenación, desenvolvemento e seguimento dos programas e medidas de Políticas
de Emprego.
Articúlase ao redor
dunha estrutura central e a unha estrutura orgánica básica periférica, para o
cumprimento das súas competencias.
Está composto por: o
Uns Servizos Centrais. o Unha rede territorial de 759 Oficinas distribuídas en
52 provincias do Estado español desde as que se xestionan as prestacións por
desemprego mediante a atención presencial. o Un espazo web, www.sepe.es, desde
o que se accede a información e a servizos de emprego e prestacións.
O Servizo Público de
Emprego de Galicia (SPEG). Na actualidade o Servizo Público de
Emprego de Galicia apóiase na súa propia estrutura e en entidades colaboradoras
en materia de orientación laboral e captación de ofertas de emprego.
O SEPE, xunto cos
Servizos Públicos de Emprego das Comunidades Autónomas, forman o Sistema
Nacional de Emprego. Desde esta estrutura estatal se promoven, deseñan e
desenvolven medidas e accións para o emprego, cuxa execución é descentralizada,
axustada ás diferentes realidades territoriais.
2.2. Marco da política
de emprego en España.
Distínguese entre
políticas activas de emprego e políticas pasivas de emprego.
Enténdese por políticas
activas o conxunto de programas e medidas de orientación, emprego e
formación que teñen por obxecto mellorar as posibilidades de acceso ao emprego
das persoas desempregadas no mercado de traballo, por conta propia ou allea
As políticas
pasivas de emprego teñen como obxectivo principal a protección por
desemprego, substitución de rendas destinada a manter o nivel de ingresos das
persoas desempregadas.
Entre outras medidas
urxentes adicionais de fomento da contratación e creación de emprego atopamos
medidas para favorecer a contratación estable e medidas aplicables a os
beneficiarios das prestacións por desemprego aprobadas pola Lei de reforma do
mercado laboral.
Marco institucional das
políticas activas en España: A competencia lexislativa en materia laboral
corresponde ao Estado, segundo establece o art. 149.1.7 da Constitución
Española, sen prexuízo do seu execución polas Comunidades Autónomas.
En España, a distribución de competencias entre ou
Estado e as CC.AA, e a súa coordinación, teñen ou seu principal marco regulador
na Lei 56/2003.
Como instrumentos
de coordinación do Sistema Nacional de Emprego establéncese: Os Plans
Anuais de Política de Emprego (PAPE), A Estratexia
Española de Activación para o Emprego, o Sistema de Información dos
Servizos Públicos de Emprego.
3.
Política de emprego en Europa 2020
A UE
ten unha competencia complementaria á dos Estados membros en materia de emprego
co obxectivo de elaborar unha estratexia común na devandita materia.
Entre
os principios, obxectivos e actividades de importancia mencionados no Tratado
inclúese a promoción dun nivel de emprego elevado mediante o desenvolvemento
dunha estratexia coordinada, en particular para potenciar unha man de obra
cualificada, formada e adaptable e mercados laborais con capacidade de resposta
ao cambio económico. Con arranxo á cláusula horizontal do artigo 9 do TFUE, na
definición e ejecución das súas políticas e accións, a Unión terá en conta o
obxectivo dun nivel de emprego elevado.
Existen dous Fondos Estruturais: o Fondo Europeo
de Desenvolvemento Rexional (FEDER) é o Fondo Social Europeo (FSE),
instaurado en 1958, financia principalmente actividades de formación para
favorecer a inserción profesional das persoas desempregadas e dos sectores máis
desfavorecidos da poboación.
As axudas do FSE destínanse principalmente a
a formación profesional, orientación, asesoramento e perfeccionamento;
axudas ao emprego e ao autoemprego. Axudas á formación de investigadores:
mellora das estruturas e sistemas de formación, cualificación e de servizos de
emprego; desenvolvemento de vínculos entre empresas e centros de formación e
investigación e desenvolvemento de sistemas que anticipen os cambios no emprego
e as cualificacións.
Tema 2 : O mercado laboral
1.- Mercado de traballo: o marco conceptual.
A situación e evolución que segue o mercado de traballo de calquera economía é por tanto o resultado de dúas variables:
- A oferta de traballo
- A demanda de traballo
O
Regulamento CE 1987/2000 establece unha nova definición operativa do
desemprego. A definición formal de parado non cambia, séguese usando a
definición internacional da Organización Internacional do Traballo (OIT), pero
o novo regulamento introduce instrucións sobre cómo interpretar a procura activa
de traballo. Existen diferentes tipos de paro: Paro Estrutural,
Paro Friccional, Paro Cíclico, Paro Estacional.
O
mercado laboral é moi dinámico e cambiante. A información sobre as tendencias
do mercado laboral actual e dos sectores que xeran emprego é básica para
situarnos na realidade do mundo do traballo. Adoita estar influído e regulado
polo Goberno a través do dereito laboral e por unha modalidade especial de
contratos, os convenios colectivos de emprego. Coñecer a situación actual do
mercado laboral e as previsións da súa evolución beneficia no momento de fixar
obxectivos profesionais.
En
principio, a lexislación laboral europea pretendía garantir que a creación do
mercado único non trouxese consigo a degradación das condicións de traballo ou o
falseamento da competencia. Hoxe en día, a lexislación laboral ten o papel
fundamental de garantir que o alto nivel de emprego e o crecemento económico
sostido vaian acompañados dunha continua mellora das condicións de vida e de
traballo en toda a Unión Europea.
A
evolución da economía supuxo a aparición de novas ocupacións, entre as que
caben destacar as asociadas aos sectores das Tecnoloxías da Información e as
Comunicacións e do Medio Ambiente. Novos perfís profesionais e novas
competencias que as empresas requiren para cubrir os seus postos de traballo.
Desta maneira, promovemos o coñecemento da potencial demanda/oferta e
melloraremos a empregabilidade.
TEMA
3: CERTIFICACIÓN Y FORMACIÓN PROFESIONAL
Para introducir o tema un breve resumo:
Concepto
de Cualificación Profesional: “O conxunto de competencias profesionais,
con significación para o emprego que poden ser adquiridas mediante formación
modular ou outros tipos de formación e a través da experiencia laboral“.
A Lei
Orgánica 5/2002, de 19 de xuño, das Cualificacións e da Formación Profesional,
no seu art. 3, defíneas así:
Concepto
de Competencia Profesional: “O conxunto de coñecementos e capacidades que
permitan o exercicio da actividade profesional conforme ás esixencias da produción
e o emprego”.
Dicimos
que unha persoa está cualificada cando no seu desempeño laboral,
obtén os resultados esperados, cos recursos e o nivel de calidade debido.
Dicimos
que unha persoa é competente, cando nos referimos á gama completa dos seus
coñecementos e as súas capacidades no ámbito persoal, profesional ou académico,
adquiridos por diferentes vías e en todos os niveis, do básico ao máis
alto.
A unidade
de competencia é o agregado mínimo de competencias profesionais
susceptible de recoñecemento e acreditación parcial.
O módulo formativo é a formación asociada a cada unidade de competencia.
O Marco
Europeo de Cualificacións para a aprendizaxe permanente (EQF) é un marco
común de referencia que relaciona entre si os sistemas de cualificacións dos
países e serve de mecanismo de conversión para mellorar a interpretación e
comprensión das cualificacións de diferentes países e sistemas de Europa. Os
seus dous obxectivos principais son: fomentar a mobilidade dos cidadáns entre
diversos países e facilitarlles o acceso á aprendizaxe permanente.
O EQF
vinculará os diferentes sistemas e marcos nacionais de cualificacións mediante
unha referencia europea común. Dado que se trata dunha ferramenta para fomentar
a aprendizaxe permanente, o EQF ten en conta todos os niveis de cualificación
do ensino xeral, a formación profesional, a educación académica e outros tipos
de formación. Ademais, o marco abarca así mesmo as cualificacións obtidas na
educación inicial e a formación continua. Os sistemas de educación e formación
europeos son tan diversos que só os resultados da aprendizaxe permiten
realizar. En consecuencia, o EQF céntrase nos resultados da aprendizaxe e non
en datos básicos como a duración do estudo. Os resultados da aprendizaxe
divídense en 3 categorías: coñecementos, destrezas e competencias. Isto
reflicte o feito de que as cualificacións, en diferentes combinacións, abarcan
un amplo abano de resultados de aprendizaxe, incluídos os coñecementos
teóricos, destrezas prácticas e técnicas, e competencias sociais, entre as que
destaca o traballo en equipo.
Esta
avaliación e acreditación das competencias profesionais desenvolverase seguindo
criterios que garantan a fiabilidade, obxectividade e rigor técnico da
avaliación. O Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais serve de
referencia obxectiva neste procedemento.
Os
certificados acreditan con carácter oficial as competencias profesionais que
capacitan para o desenvolvemento dunha actividade laboral con significación no
emprego. As vías de obtención dun certificado profesional son, ben superar
todos os módulos formativos que integran o certificado de profesionalidade ou
polos procedementos para a avaliación e acreditación das competencias
profesionais adquiridas a través da experiencia laboral ou de vías non formais
de formación.
TEMA
4: POLÍTICA SOCIAL E DE EMPREGO NA UNIÓN EUROPEA
A UE e
os gobernos nacionais comparten a responsabilidade nas políticas de emprego,
asuntos sociais e inclusión. A UE coordina e supervisa as políticas nacionais;
impulsa o intercambio de boas prácticas en materia de emprego, pensións,
pobreza e exclusión social; lexisla e supervisa a aplicación da normativa en
ámbitos como os dereitos no traballo e a coordinación dos réximes de seguridade
social.
A
Estratexia Europea de Emprego proporciona un marco (o método aberto de
coordinación) que permite aos países da UE compartir información, debater as
súas políticas de emprego e coordinalas.
Baséase
no Estudo prospectivo anual sobre o crecemento. Este proceso (apoiado polo
labor do Comité de Emprego) consta das seguintes fases: Directrices de emprego,
Informe conxunto sobre emprego, Programas nacionais de reforma, Recomendacións
específicas para cada país.
A
libre circulación dos traballadores é un dos principios constitutivos da UE.
Esta liberdade "suporá a abolición de toda discriminación por razón da
nacionalidade entre os traballadores dos Estados membros, con respecto ao
emprego, a retribución e as demais condicións de traballo".
Existe,
na forma de actuar do FSE, unha xestión compartida desde o inicio,
porque as liñas das accións do FSE deséñanse a escala europea, pero a
súa execución sobre o terreo é responsabilidade das autoridades
nacionais ou rexionais relevantes de cada un dos Estados membros. Estas
autoridades preparan os seus programas operativos e encárganse de seleccionar
os proxectos e levar un seguimento dos mesmos.
Así,
cada Estado membro ou rexión acorda, conxuntamente coa Comisión Europea, os
programas operativos que se financiarán ao amparo do FSE.
No
Real Decreto Lei 3/20011, de 18 febreiro , de medidas urxentes para a mellora
da empregabilidade e a reforma das políticas activas de emprego, enténdese por
políticas activas de emprego:
"O
conxunto de accións e medidas de orientación, emprego e formación para mellorar
as posibilidades de acceso ao emprego, por conta allea ou propia, ao mantemento
do emprego e á promoción profesional das persoas ocupadas e ao fomento do
espírito empresarial e da economía social".
As
políticas pasivas do mercado de traballo teñen por obxectivo o mantemento de
rendas de quen non ten un emprego cando tería a idoneidade, sobre todo en
termos de idade, para desenvolverse activamente no mercado de traballo.
Aplícanse exclusivamente a persoas desempregadas e a prexubiladas. A diferenza
das políticas activas, enfróntanse aos efectos do desemprego, e non ás súas
causas.
TEMA
5: A INICIATIVA EMPRENDEDORA COMO FORMA DE ACCESO AO MERCADO LABORAL.
O noso
modelo produtivo baseado en empresas da construción e a hostalaría é en gran
parte responsable da enorme destrución de emprego como consecuencia da crise. É
necesario poñer en marcha accións encamiñada a configurar un novo modelo
produtivo para lograr unha economía sustentable, innovadora e respectuosa co
traballo que proporcione benestar e riqueza á sociedade, á vez que propicia
unha distribución da renda máis equitativa.
O grao
de benestar e riqueza dunha economía está directamente relacionado coa súa
actividade emprendedora. Fomentar o autoemprego e a creación de empresas debe
ser unha das tarefas a realizar para que tal cambio se produza. O desempeño
profesional dos orientadores laborais tamén debe contribuír a isto.
A
transformación lograda nos países máis emprendedores e o éxito no fomento da
creación de empresas baseouse en lograr que se concibise o emprendemento como
unha disciplina metodolóxica e como un valor cultural da sociedade. O resultado
foi a aparición dunha xeración de novas persoas emprendedoras que transformou a
estrutura económica e social o seu país.
A Economía
Social é un sector potente, con capacidade de activar o desenvolvemento
económico e contribuír á saída da crise e erixirse en alicerce dun novo modelo
económico e de desenvolvemento sostido, respectuoso co emprego e facilitador do
obxectivo da OIT de lograr un traballo decente. O emprendemento social ten moito
que achegar á construción do novo modelo económico que tanto necesita a
economía española.
Os
tres elementos esenciais para a creación de empresas son:
-
A idea é o proceso mental a partir do cal se converte un concepto
inicial nunha oportunidade. Responde á esencia do negocio que se pode condensar
na pregunta: que emprender?
- Persoa emprendedora é aquela que foi capaz de concibir a idea, a persoa sobre a que vai recaer a responsabilidade da iniciativa e posta en marcha da nova empresa. Responde á pregunta: quen? e por que emprender?
- Persoa emprendedora é aquela que foi capaz de concibir a idea, a persoa sobre a que vai recaer a responsabilidade da iniciativa e posta en marcha da nova empresa. Responde á pregunta: quen? e por que emprender?
-
O Plan de empresa é un documento no que se plasman todas as
reflexións realizadas para darlle forma á idea e convertela nun proxecto
empresarial. Responde á pregunta: como emprender?
O Modelo
de negocio ou deseño empresarial
Cando
a persoa emprendedora é capaz de dar resposta a estas cuestións é porque foi
capaz de atopar unha determinada maneira de levar a cabo a súa empresa, porque
dispón dun deseño empresarial, aínda que sexa subxacente. O deseño empresarial,
tamén denominado "modelo de negocio" débese facer explícito mediante
unha representación teórica, simplificada e visual de todo o sistema en que se
fundamenta a lóxica do negocio, a súa esencia.
O
modelo CANVAS é a ferramenta cualitativa proposta por Alexander Osterwalder
(2011). Confecciónase nun diagrama u lenzo denominado CANVAS no cal se trata de
responder a catro preguntas básicas do deseño de empresa que se vai a
desenvolvese: como?, que?, quen? e canto? que se corresponden coas catro áreas
que constitúen o armazón do proxecto: infraestrutura (como), oferta (que),
clientes (quen), finanzas (canto).
O
determinante para que a idea se materialice e se cre unha nova empresa é a
personalidade de QUEN tivo a idea e a súa motivación, o POR QUÉ emprender.
Todos podemos converternos en emprendedor se se dan as circunstancias que o
propicien. Hai emprendedores que nacen e outros que se fan. As motivacións do
emprendedor son esenciais para crear a empresa. Pódense destacar os seguintes
motivos para emprender, así coma o fin e a misión, a razón de ser da empresa
ante a sociedade.
Un
Plan de Empresa é un documento onde o emprendedor lle dá forma á súa idea,
reflexiona e plasma as cuestións máis importantes e significativas para a posta
en marcha e funcionamento do seu proxecto de nova empresa. Planifica a
estratexia, busca financiamento, etc.
Elabórase mediante un
proceso de reflexión rigoroso e con datos precisos É preciso coidar a
presentación de maneira que resulte atractiva a súa lectura. Será ordenado e
estruturado de forma coherente, claro e conciso. Integra todos os aspectos
crave para axuizar o proxecto, con criterios realistas. Constará dos seguintes
apartados:
1.- Introdución
2.- Estudo de mercado
3.- Plan Comercial
4.- Plan de Organización e Recursos Humanos
5.- Aspectos legais
6.- Estudo de viabilidade: análise económico-financeiro
7.- Conclusión
8.- Resume executivo
Conclusión
Dendo os servicios de emprego como orientadores e orientadoras laborais temos que ter presentes as poíticas de emprego dende a UE, a nviel estatal , autonómico e por suposto local. Ter un no coñecemento da realidade laboral será fundaamental para poder marcar da mellor pmaneiro posible un itinerario de emprego axustado o perfil da persoa demandante.
Para saber máis
Aquí
podedes revisar os recursos europeos para a orientación laboral e profesional
en Europa:
